20121112

τετάρτη 6 ιουνίου 2012 _ [1 x 2].ii : ο τράνστραιμερ και οι άλλοι

























Ι
Δεχτήκαμε να δείξουμε τα σπίτια μας.
Ο επισκέπτης σκέφθηκε: Καλά περνάτε.
Οι τρώγλες μέσα σας υπάρχουν.
ΙΙ
Μέσα στην εκκλησία: Τόξα και θόλοι
λευκοί σαν γύψος, σαν γύψινος επίδεσμος
γύρω από το σπασμένο χέρι της πίστης.
...
ΙV
Αλλά οι καμπάνες πρέπει να θαφτούν κάτω στη γη.
Κρέμονται από τις σιδεριές των υπονόμων.
Ηχούν κάτω απ’ τα βήματά μας. [1]
...

Το νησί στρέφεται
υψώνεται
ένα δώρο από τον κάτω κόσμο.
Μαύρα σύκα που ωριμάζουν
Πρώιμα
κρέμονται βαριά, στάζοντας μέλι
πάνω στα κλαδιά
σκοτεινά φαναράκια
Υπάρχει ένα σύκο
για κάθε άνθρωπο που δεν
θα δραπετεύσει. [2]


Έπειτα μου έδειξες ένα ιδεόγραμμα
που έμοιαζε με πριόνι
ή με το φυτό που ονομάζεται «είμαι ντροπαλός»
Αυτό σημαίνει «εγώ» είπες
Αποτελείται από έναν άνθρωπο και ένα όπλο
Για να γίνεις εγώ
πρέπει να οπλιστείς
Ο Τσένγκις Χάν είχε τα άλογα, τα βέλη του
Ο Βούδας μπορούσε να διασχίσει το νερό
πάνω σε λεπτό καλάμι
Κι ο Μάο γράφει ποίηση και πολεμά
Τι γίνεται όμως αν δεν έχεις κανένα όπλο, ρώτησα
Τότε είσαι ζώο ανυπεράσπιστο
ανά πάσα στιγμή μπορεί να σε σφάξουν
Θυμήσου: το να ξέρεις μία τέχνη
Είναι και αυτό ένα όπλο, το καλύτερο [3]
...


[1] Τούμας Τράνστραιμερ, Η ΣΚΟΡΠΙΑ ΕΝΟΡΙΑ, "Σύγχρονη σουηδική ποίηση", πρόλογος - επιλογή - μετάφραση: Μ. Μέλμπεργκ, επιμέλεια: Κ.Γ. Παπαγεωργίου, Γνώση, 1994.
[2] Γιάσιμ Μοχάμεντ, "Στο στόμα σου", ανέκδοτη μτφρ. τής Μ.Μ.
[3] Λι Λι, ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΣ ΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΝΑ ΜΟΥ ΕΞΗΓΕΙ TA ΚΙΝΕΖΙΚΑ ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, "Από καταβολής κόσμου", ανέκδοτη μτφρ. τής Μ.Μ.


























Στην εκδήλωση που έκλεισε την πρώτη περιόδο, 2011-2012, του "μτλγ", την Τετάρτη 6 Ιουνίου 2012 -εθνική εορτή της Σουηδίας- στις 7:00 μ.μ., στο "104" Κέντρο Λόγου & Τέχνης (Θεμιστοκλέους 104, Εξάρχεια, Αθήνα), διάβασε στα σουηδικά η ηθοποιός Εύα Στυλάντερ, και στα ελληνικά, η Μαργαρίτα Μέλμπεργκ, μεταφράστρια των ποιημάτων.

Η περιδιάβασή τους στην σουηδόφωνη ποίηση του 20ου και του 21ου αιώνα έκανε τρεις στάσεις:


Μετά από μια σύντομη εισαγωγή με τους ‘προδρομικούς’ –για διαφορετικούς λόγους– Εμάνουελ Σβέντεμποργκ (1688-1772) και Έντιτ Σέντεργκραν (1892-1923), ...

... 1η Στάση...

... στην γενιά του 1940: Στιγκ Ντάγκερμαν, Έρικ Λίντεγκρεν, Κάριν Μπόγιε - η οποία έγραψε και το συγκλονιστικό ποίημα



ΝΑΙ, ΠΟΝΑΕΙ


Ναι, πονάει όταν σκάζουν τα μπουμπούκια.
Αλλιώς γιατί να δίσταζε η άνοιξη;
Αλλιώς γιατί η φλογισμένη επιθυμία μας
να κείτεται σαβανωμένη κάτω από τον πάγο xλωμιασμένη;
Kι όμως ο κάλυκας ήταν μπουμπούκι τον χειμώνα.
Τι είναι αυτό το άγνωστο που αναδύεται και πάει να τιναχτεί;
Nαι, πονάει όταν σκάζουν τα μπουμπούκια,
πονάει γι αυτό που μεγαλώνει
και για το άλλο που κλεισμένο μένει.

Ναι, είναι πόνος πέφτοντας οι στάλες.
Από αγωνία τρέμοντας και κρέμονται βαριά,
γραπώνονται από το κλαδί, φουσκώνοντας, γλιστρούν-
αλλά το βάρος τις τραβάει κι ας είναι γραπωμένες.
Πόνος είναι να στέκεσαι διστακτικός, δειλός και διχασμένος
πόνος είναι να νιώθεις το κενό να σε τραβάει και να σου γνέφει,
κι εσύ να μένεις τρέμοντας μονάχα-
πόνος είναι να επιθυμείς να μείνεις
και μαζί να πέσεις.

Ξάφνου, την πιο κακιά στιγμή, που τίποτα δεν στέργει,
σκάζουν μες σε λαμπρή γιορτή όλα του δέντρου τα μπουμπούκια,
όταν ο φόβος έχει πια καταλυθεί
και αστραποβόλες πέφτουν οι στάλες του κλαδιού,
ξεχνώντας το φόβο του αγνώστου,
του ταξιδιού την αγωνία ξεxνώντας-
για μια στιγμή μονάχα νιώθουν να εμπιστεύονται
παραιτημένες μες στη θαλπωρή
που δημιουργεί τον κόσμο.

[μτφ: Μαργαρίτα Μέλμπεργκ]




Η 2η Στάση...

... αφορούσε την ποιητική γενιά του 1950, με προεξάρχοντα τον –βραβευμένο με το Νομπέλ Λογοτεχνίας τού 2011– Τούμας Τράνστραιμερ.

Η 3η Στάση...

... μάς έφερε στον 21ο αιώνα, και σε μετανάστες ποιητές που γράφουν στα Σουηδικά – όπως ο Γιάσιμ Μοχάμεντ από το Ιράκ, και ο Λι Λι από την Κίνα.


[φωτ.: π.ι.]

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου