εκδοτικό σημείωμα : μτλ/π _ 02 _ 260704

 

photo by: Alexis Vassilikos

 

Λίγα λόγια περί ποιητικής

 

Σε πρόσφατη συζήτηση στο facebook, έγινε λόγος για την σημερινή πλησμονή ποιημάτων ποιητικής στα ελληνικά, και δη από πρωτοεμφανιζόμενες ή πάντως νέες ποιητκές φωνές. Διερωτάται κάθε καλόπιστος αναγνώστης: «Πότε πρόλαβε ο νέος ποιητής να αποκομίσει τόση ποιητική πείρα ώστε να αναστοχασθεί επ’ αυτής και να αναπτύξει, βάσει αυτής, μια νέα ποιητική, επαρκώς πρωτότυπη, μάλιστα, ώστε να μας ενδιαφέρει να διαβάσουμε γι’ αυτήν; Πότε πρόλαβε η νέα ποιήτρια να αποκτήσει τόση ποιητική πείρα ώστε να μπορεί να χειριστεί το τόσο δύσκολο, ποιητικά, θέμα της ποιητικής;» Ανυπολόγιστα ζόρικο ‘άθλημα’, τα ποιήματα ποιητικής. (Ίσως πιο ζόρικα κι απ’ τα ερωτικά ή τα περί θανάτου.)

Προφανώς, υφίστανται γόνιμοι –και ποιητικοί– τρόποι να μιλήσει κανείς για την ποιητική. Ο πιο ‘εύκολος’: όταν γράφει μια ενδιαφέρουσα κριτικός – χάρη στην απόστασή της (πέρα από την απαραίτητη σχετική ατομική σκευή της) από το κρινόμενο έργο· όπως κάνουν, στο παρόν τεύχος, ο Ευσταθία Παλιοτζήκα για την ποιήτρια Δήμητρα Κωτούλα, και η Μαίρη Καιρίδη για τον πεζογράφο Παναγιώτη Ευαγγελίδη. Άλλος τρόπος, δημιουργικός κι ερεθιστικός, αυτός που επέλεξαν η Δήμητρα Κατιώνη και ο Άκης Παραφέλας: να μιλήσουν για «πέντε θεματικές» της ποίησης (ή, αν προτιμάτε: για πέντε άξονες της ποιητικής τους) με αφορμή ποιήματα αλλήλων. Ή ένας πιο αναπάντεχος: εκείνος που υιοθέτησε η Ιταλίδα συγρραφέας και μεταφράστρια (ελληνόγλωσσης και γαλλόγλωσσης λογοτεχνίας) Ελιζαμπέττα Γκαριέρι, συνθέτοντας ένα ‘ποίημα’ που δοκιμάζει, παιγνιωδώς, να απαντήσει σε μιαν ερώτηση ποιητικής, χρησιμοποιώντας στίχους από πλήθος ποιημάτων. Τέλος, η συναγωγή και γειτνίαση ποιημάτων και άλλων κειμένων για ένα και μόνο θέμα –εν προκειμένω: τα δέντρα– μπορεί να συστήσει μια υπόρρητη ‘δοκιμή ποιητικής’ – σαν αυτήν που συνεπιμελήθηκαν οι συγγραφείς Φοίβη Γιαννίση, Κατερίνα Ηλιοπούλου, και Eleni Sikelianos.

Όπως και το 1^ο τεύχος, έτσι και το 2^ο, έχει ευεργετηθεί από ωραίες μεταφράσεις σημαντικών, ιστορικών, και απαιτητικών ποιημάτων από τα αγγλικά και τα γαλλικά (Αντνάν, Μαλλαρμέ, Σαίξπηρ), καθώς και δύο σύγχρονων φωνών από τα ισπανικά και τα αγγλικά (Ντίεθ, Καλφοπούλου). Και, βεβαίως –στερνό αλλ’ ουχί έσχατον– από ξεχωριστά ποιήματα έξι σύγχρονων ελληνόγλωσσων ποιητ/ρι/ών: ποιήματα αξιοζήλευτα και (ας μη φοβηθούμε την αισθησιακότητα της λέξης) λαχταριστά: εις πείσμα όσων διατείνονται ότι η σύγχρονη ελληνική ποίηση είναι αποκλειστικώς είτε κλισέ και μπανάλ, είτε στεγνή και δυσπρόσιτη.

Το τεύχος συμπληρώνεται, όπως πάντα, με την γραπτή εκδοχή ενός μεγάλου αφιερώματος των ‘αδελφών’ εκδηλώσεων «Με τα λόγια (γίνεται)»: αυτή τη φορά, πρόκειται για έναν μεταφραστικό φόρο τιμής στον Αμερικανό ποιητή, μεταφραστή και κριτικό, Κέννεθ Ρέξροθ (1905-1982), τα 120 χρόνια από την γέννηση του οποίου εορτάστηκαν πέρυσι.

Καλό καλοκαίρι, λοιπόν, με όσο γίνεται λιγότερα εγκαύματα (κυριολεκτικώς και μεταφορικώς) – και καλή ανάγνωση: του τεύχους αυτού, αλλά και των 22 αναγνωστικών προτάσεων των συνεργατ/ρι/ών του!

Επόμενη ‘συνάντησή’ μας, μέσω του 3^ου τεύχους, τον χειμώνα!

 

Παναγιώτης Ιωαννίδης

 

 *** Πατήστε εδώ για τα περιεχόμενα του τεύχους *** 

α. καλφοπούλου : 4 ποιήματα

photo by: Alexis Vassilikos

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αντριάννα Καλφοπούλου [Adrianne Kalfopoulou]

μετάφραση από τα αγγλικά: Παναγιώτης Ιωαννίδης

 

 

Επισκέπτρια

 

Πόσο θα ενδώσεις στην ευχαρίστηση των επισκέψεών σου,
Πόσα μπορείς να πάρεις μαζί σου, και πόσα παραμένουν ανείπωτα,

Και παρεξηγημένα; Παρά την προσπάθειά σου να περιγράψεις το σούμακ, τις ποικιλίες του ουντ, πόσο
Λατρεύεις τα δαχτυλίδια με ημιπολύτιμους λίθους στα χέρια των Πακιστανών ταξιτζήδων.

Η Λιβανέζα φίλη μου λέει Μας ρομαντικοποιείς, αλλά στα αραβικά, στην
Ιρακινή μου φίλη, που λέει Δεν θα σ’ αρέσει αυτό που είπε τώρα, κι εγώ

Χαμογελώ, μαντεύοτας, μιας και συζητούσαμε για την «περιοχή»,
Την υπερβολικά μεγαλόφωνα αρθρωμένη ελπίδα μου για αλληλεγγύη μεταξύ αραβικών εθνών,

«Αραβιστική», έτσι την περιέγραψε με αγάπη η Ιρακινή μου φίλη.
Καθώς τρώγαμε μανακής με ζά’ταρ, λέγοντας πόσο

Αγαπιόμαστε, πόσο έχουμε λείψει η μια στην άλλη,
Επαναλάμβανα συνέχεια πως ο κόσμος δεν συγχώρεσε ποτέ αυτούς που

Για την ελπίδα ρίσκαραν τα πάντα. Οι φίλες μου δεν συγχέουν τις χαρές
Της στιγμής, της σίσα, της συντροφιάς μας, της τέλειας αποψινής θερμοκρασίας με

Το γεγονός της αδικίας, και καμμιά ποτέ δεν λέει ότι είναι πολύ αργά για να παραγγείλουμε και άλλο τσάι.

*

 

Αϋπνία

 

Συναντώ ορφανές τις προτάσεις
σαν ξυπνώ, οι νεκροί μου, ποτέ τρυφεροί,

απαρηγόρητα αφεντικά, μου θυμίζουν
πως οι νεκροί δεν θα γιορτάσουν

θα πω λοιπόν Αγαπημένοι, καληνύχτα,
είμαι καλύτερη όταν φροντίζω τους χαμένους.

 

*

 

Ό,τι κινείται

 

Κοίταζα πουλιά με θαλασσιά φτερά
προσγειώσεις και απογειώσεις μεσ’ απ’ τα κλαδιά.
Η γάτα βρέθηκε κι εκείνη
να κοιτά
τι άλλο να κάνεις παρά να κοιτάς.

Δυσκολευόμουνα να κουνηθώ.
Ό,τι είχε δύναμη,
… ο άνεμος, οι ήχοι του, μ’ εντυπωσίαζε.
Και σεντόνια βροχής,
ακόμη διαφωνίες και παράπονα
– μ’ εντυπωσίαζε το πώς ταξίδευαν.

Άνθρωποι, σαν σκουπίδια στη θάλασσα,
μούσκευαν μες σε ρεύματα ήχου
και αυτοκινήτων που περνούσαν,
ήσαν ανίκανοι ν’ αλλάξουνε ό,τι τους έσπρωχνε.
Μ’ εντυπωσίαζε όπως οι ειδήσεις, το θεόρατο κύμα
σαν ογκόλιθος.

 

*

 

Πεπερασμένο

 

Ανεμοθύελλες πνίγουν τον ουρανό
τα φύλλα σε κατάθλιψη.
Υπήρχε άραγε τίποτε άλλο εκτός της τρυφερότητας
μίας στιγμής, λες και
η αραβική μου γάτα γνώριζε γιατί
το αδιάκοπο νιαούρισμά της ήταν τόσο επείγον.

Η απόσταση χάραζε δέντρα γυμνά, καμήλες

μετρούν τον χρόνο

Σκέψου τους έρωτες
που δεν συνέβησαν ποτέ, πώς
κάποιος σε ρώταγε αν ήσουνα καλά
καθώς ετοιμαζότανε να φύγει.

Άμμος σημαδεύει το πέρασμα ενός τανκς

Η έρημος σωρεύει ό,τι δεν θα σωθεί.

 

~

 

H Adrianne Kalfopoulou έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές, καθώς και διάφορα βιβλία πεζογραφίας. Πιο πρόσφατο: The re in refuge (Red Hen Press, 2025). Αυτόν τον καιρό, διδάσκει στο Liberal Arts Program του Rochester Institute of Technology στο Ντουμπάι.

 *** Πατήστε εδώ για τα περιεχόμενα του τεύχους ***