εκδοτικό σημείωμα : μτλ/π _ 02 _ 260704

 

photo by: Alexis Vassilikos

 

Λίγα λόγια περί ποιητικής

 

Σε πρόσφατη συζήτηση στο facebook, έγινε λόγος για την σημερινή πλησμονή ποιημάτων ποιητικής στα ελληνικά, και δη από πρωτοεμφανιζόμενες ή πάντως νέες ποιητκές φωνές. Διερωτάται κάθε καλόπιστος αναγνώστης: «Πότε πρόλαβε ο νέος ποιητής να αποκομίσει τόση ποιητική πείρα ώστε να αναστοχασθεί επ’ αυτής και να αναπτύξει, βάσει αυτής, μια νέα ποιητική, επαρκώς πρωτότυπη, μάλιστα, ώστε να μας ενδιαφέρει να διαβάσουμε γι’ αυτήν; Πότε πρόλαβε η νέα ποιήτρια να αποκτήσει τόση ποιητική πείρα ώστε να μπορεί να χειριστεί το τόσο δύσκολο, ποιητικά, θέμα της ποιητικής;» Ανυπολόγιστα ζόρικο ‘άθλημα’, τα ποιήματα ποιητικής. (Ίσως πιο ζόρικα κι απ’ τα ερωτικά ή τα περί θανάτου.)

Προφανώς, υφίστανται γόνιμοι –και ποιητικοί– τρόποι να μιλήσει κανείς για την ποιητική. Ο πιο ‘εύκολος’: όταν γράφει μια ενδιαφέρουσα κριτικός – χάρη στην απόστασή της (πέρα από την απαραίτητη σχετική ατομική σκευή της) από το κρινόμενο έργο· όπως κάνουν, στο παρόν τεύχος, ο Ευσταθία Παλιοτζήκα για την ποιήτρια Δήμητρα Κωτούλα, και η Μαίρη Καιρίδη για τον πεζογράφο Παναγιώτη Ευαγγελίδη. Άλλος τρόπος, δημιουργικός κι ερεθιστικός, αυτός που επέλεξαν η Δήμητρα Κατιώνη και ο Άκης Παραφέλας: να μιλήσουν για «πέντε θεματικές» της ποίησης (ή, αν προτιμάτε: για πέντε άξονες της ποιητικής τους) με αφορμή ποιήματα αλλήλων. Ή ένας πιο αναπάντεχος: εκείνος που υιοθέτησε η Ιταλίδα συγρραφέας και μεταφράστρια (ελληνόγλωσσης και γαλλόγλωσσης λογοτεχνίας) Ελιζαμπέττα Γκαριέρι, συνθέτοντας ένα ‘ποίημα’ που δοκιμάζει, παιγνιωδώς, να απαντήσει σε μιαν ερώτηση ποιητικής, χρησιμοποιώντας στίχους από πλήθος ποιημάτων. Τέλος, η συναγωγή και γειτνίαση ποιημάτων και άλλων κειμένων για ένα και μόνο θέμα –εν προκειμένω: τα δέντρα– μπορεί να συστήσει μια υπόρρητη ‘δοκιμή ποιητικής’ – σαν αυτήν που συνεπιμελήθηκαν οι συγγραφείς Φοίβη Γιαννίση, Κατερίνα Ηλιοπούλου, και Eleni Sikelianos.

Όπως και το 1^ο τεύχος, έτσι και το 2^ο, έχει ευεργετηθεί από ωραίες μεταφράσεις σημαντικών, ιστορικών, και απαιτητικών ποιημάτων από τα αγγλικά και τα γαλλικά (Αντνάν, Μαλλαρμέ, Σαίξπηρ), καθώς και δύο σύγχρονων φωνών από τα ισπανικά και τα αγγλικά (Ντίεθ, Καλφοπούλου). Και, βεβαίως –στερνό αλλ’ ουχί έσχατον– από ξεχωριστά ποιήματα έξι σύγχρονων ελληνόγλωσσων ποιητ/ρι/ών: ποιήματα αξιοζήλευτα και (ας μη φοβηθούμε την αισθησιακότητα της λέξης) λαχταριστά: εις πείσμα όσων διατείνονται ότι η σύγχρονη ελληνική ποίηση είναι αποκλειστικώς είτε κλισέ και μπανάλ, είτε στεγνή και δυσπρόσιτη.

Το τεύχος συμπληρώνεται, όπως πάντα, με την γραπτή εκδοχή ενός μεγάλου αφιερώματος των ‘αδελφών’ εκδηλώσεων «Με τα λόγια (γίνεται)»: αυτή τη φορά, πρόκειται για έναν μεταφραστικό φόρο τιμής στον Αμερικανό ποιητή, μεταφραστή και κριτικό, Κέννεθ Ρέξροθ (1905-1982), τα 120 χρόνια από την γέννηση του οποίου εορτάστηκαν πέρυσι.

Καλό καλοκαίρι, λοιπόν, με όσο γίνεται λιγότερα εγκαύματα (κυριολεκτικώς και μεταφορικώς) – και καλή ανάγνωση: του τεύχους αυτού, αλλά και των 22 αναγνωστικών προτάσεων των συνεργατ/ρι/ών του!

Επόμενη ‘συνάντησή’ μας, μέσω του 3^ου τεύχους, τον χειμώνα!

 

Παναγιώτης Ιωαννίδης

 

 *** Πατήστε εδώ για τα περιεχόμενα του τεύχους *** 

εκδοτικό σημείωμα : μτλ/π _ 01 _ 251130

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Λίγα λόγια για το «Με τα λόγια» 

Παρόλες τις αντιξοότητες, εξακολουθούμε να πιστεύουμε πως, με τα λόγια της ποίησης, όντως «κάτι γίνεται»: η άσκηση στην ακρίβεια και η προσήλωση στις νοηματικές αποχρώσεις (κατά την γραφή αλλά και την ανάγνωση της ποίησης)· η πολυαισθητηριακή πρόσληψη ενός καλού ποιήματος· η δύναμη της υπαινικτικότητας και η σημασία της αφαίρεσης· δεν είναι μόνον πηγές απόλαυσης (πράγμα, ούτως ή άλλως, κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο), αλλ’ επίσης καθιστούν την σκέψη πιο ευλύγιστη· την εκλεπτύνουν και την καλλιεργούν. Ζητούμενο πάντα κρίσιμο – ολοένα και πιο επιτακτικά κρίσιμο.

Γι’ αυτό και οι ποιητικές εκδηλώσεις που ξεκίνησαν –μεσούσης της ‘κρίσης’– τον Δεκέμβριο του 2011, βαφτίστηκαν «Με τα λόγια (γίνεται)»: κοινώς «μτλγ» (ήγουν «μουτουλουγού»).* Eπί 14 χρόνια, οι εκδηλώσεις αυτές ('ζωντανές', διαδικτυακές, ραδιοφωνικές, περιπατητικές), μαζί με τον ιστότοπο του «μτλγ» και την λοιπή διαδικτυακή του παρουσία (facebook, instagram, YouTube), λειτουργούν συνεργειακά, σαν μια πολυμεσική ποιητική ανθολογία εν προόδω.

Φέτος, όμως, που το «μτλγ» μπαίνει αισίως στην 15^η χρονιά του –και συνεχίζει τις μηνιαίες δια ζώσης εκδηλώσεις του, από Δεκέμβριο ώς Μάρτιο, στο θέατρο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης στην Αθήνα–, αποκτά κι ένα διαδικτυακό αδελφάκι: το «μτλ/π» (ήγουν «μουτουλουπού», δηλαδή «Με τα λόγια / Περιοδικό»), το 1ο τεύχος του οποίου διαβάζετε τώρα δα.

Πρόκειται για ένα νέο, δωρεάν, διαδικτυακό, εξαμηνιαίο περιοδικό που θα δημοσιεύει ποιήματα (πρωτότυπα και μεταφρασμένα), κριτικές βιβλίων (ποίησης αλλά όχι μόνον), δοκίμια (για την ποίηση αλλά όχι μόνον), ποιητικά αφιερώματα, αναγνωστικές προτάσεις, και άλλη σχετική ύλη – εκφράζοντας κι αυτό, 2 βασικά ‘πιστεύω’ του «μτλγ»:

~ Πως η καλή σύγχρονη ποίηση δεν είναι ‘δύσκολη’ και ‘άχαρη’ – αλλά ούτε και μας ‘χαϊδεύει’ με συναισθηματισμούς, συνθήματα, και θεματολογία απλώς ‘της μόδας’. Η καλή ποίηση είναι απολαυστική και ερεθιστική, για αισθήσεις και νου.

~ Πως οι καλές ποιήτριες και οι καλοί ποιητές –μιας και (ανα)γνωρίζουν ‘από μέσα’ τον ‘μηχανισμό’ κάθε ποιήματος– μπορούν καί να μεταφράζουν καλά, καί να κρίνουν την τέχνη τους με τρόπο γόνιμο και σοβαρό, τεκμηριωμένο και γοητευτικό.

Στο παρόν, 1o τεύχος του «μτλ/π», λοιπόν, θα βρείτε ποιήματα από 4 –αναγνωρισμένες ή πρωτοεμφανιζόμενες– σύγχρονες ελληνικές ποιητικές φωνές· αλλά και ποιήματα 6 ποιητ/ρι/ών, γραμμένα σε 5 διαφορετικές γλώσσες και μεταφρασμένα από 5 πολύπειρες/ους και βραβευμένες/ους μεταφραστ/ρι/ες. Επιπλέον, κείμενα για 3 βιβλία ποίησης ή (καί) για την ποίηση – καθώς και 1 μελέτη για το όψιμο έργο της σπουδαίας Ελένης Βακαλό, στην οποία το «μτλγ» είχε αφιερώσει μια μεγάλη εκδήλωση το 2016. Θα βρείτε επίσης την έντυπη εκδοχή του αντίστοιχου, προπέρσινου αφιερώματος του «μτλγ» στον Δημήτρη Παπαδίτσα (1922-1987), όπου 9 σύγχρονοι/ες ποιητ/ρι/ες ξαναδιαβάζουν και σχολιάζουν ποιήματά του. Το τεύχος κλείνει με τις αναγνωστικές προτάσεις 4 ποιητ/ρι/ών για 19 βιβλία, νέα και παλαιότερα, τα οποία διάβασαν και θαύμασαν τους τελευταίους 6 μήνες, Γιορτές πλησιάζουν· τί πιο ωραίο δώρο (διαρκείας) από ένα βιβλίο – ποίησης και όχι μόνον!

Όπως ακριβώς και το «μτλγ», έτσι και το «μτλ/π», μπορεί μεν να έχει έναν βασικό επιμελητή, αλλά δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς πολύτιμη συλλογική εργασία. Εγκάρδιες ευχαριστίες οφείλονται, συνεπώς, και στις/στους 18 συνεργάτ/ρι/ες του 1ου αυτού τεύχους, που με γενναιοδωρία κι ενθουσιασμό εμπιστεύθηκαν αδημοσίευτη εργασία τους στο νέο εγχείρημα.

Όλοι/ες όσοι/ες εργαστήκαμε γι’ αυτό, ευχόμαστε να το απολαύσετε κι εσείς, και να σας συντροφεύσει.

Το επόμενο τεύχος του «μτλ/π», θα το βρείτε εδώ, στις 31 Μαΐου 2026.

Η επόμενη εκδήλωση του «μτλγ» θα γίνει στο θέατρο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης στις 10 Δεκεμβρίου 2025.

Καλές ποιητικές αναγνώσεις, και καλή αντάμωση! 

Παναγιώτης Ιωαννίδης  

 

* Μέχρι σήμερα, το «μτλγ» έχει παρουσιάσει τις ποιητικές αυτοπροσωπογραφίες 34 σύγχρονων Ελλην/ιδ/ων ποιητ/ρι/ών· 19 εκδηλώσεις με ποίηση μεταφρασμένη από 9 διαφορετικές γλώσσες (συν από τα αρχαία ελληνικά), και μάλιστα μεταφρασμένη πρωτίστως από ποιητ/ρι/ες· 12 μεγάλα αφιερώματα στην αμερικανική ποίηση, με νέες μεταφράσεις από σύγχρονες/ους ποιητ/ρι/ες· και, στο πλαίσιο μιας συνεχιζόμενης επανεπίσκεψης του νεοελληνικού ποιητικού κανόνα, 14 εκδηλώσεις για παλιότερες ελληνικές ποιητικές φωνές που δεν έχουν ενδεχομένως προβληθεί επαρκώς.

Πέραν τούτων (και μεταξύ άλλων), αυτά τα 14 χρόνια, το «μτλγ» φιλοξενήθηκε σε ποικίλους χώρους· συνεργάστηκε με το κρατικό ραδιόφωνο και ξένα πολιτιστικά ινστιτούτα· συνδιοργάνωσε ποιητικά φεστιβάλ και ποιητικούς περιπάτους στην πόλη· και (μέσω της σταθερής παρουσίας του στο facebook, το instagram και το YouTube) προσέφερε καθημερινή διαδικτυακή ποιητική συντροφιά κατά την διάρκεια των επιδημικών εγκλεισμών του 2020-21.

 

 

*** Πατήστε εδώ για τα περιεχόμενα του τεύχους ***